Ga naar de inhoud

Waarom Digital Independence Day? En wie zit achter het idee?

We hebben geprobeerd om de belangrijkste vragen te beantwoorden. Vind je hier geen antwoord op jouw vraag? Mail ons dan graag via hallo@di.day. Dankjewel!

Wat is de Digital Independence Day?

De DID is „ontspannen rebellie“: Op de eerste zondag van elke maand roept een brede alliantie van organisaties op tot #DigitalIndependenceDay (DID), We wisselen naar democratievriendelijke digitale alternatieven, pakken de vrijheid in ons digitaal bestaan terug en vernielen de democratie niet verder. En we realiseren stap voor stap onze digitale onafhankelijkheid.

Waarom de Digital Independence Day?

Ons digitale leven bevindt sich in de handen van een paar super rijken. Met deze (Quasi)-monopoly bepalen bedrijven zoals X, Meta, Microsoft, Amazon, Apple, Spotify, ByteDance (TikTok) en mensen zoals Elon Musk, Jeff Bezos en Mark Zuckerberg wereldwijd, hoe wij ons informeren, hoe we discussiëren, communiceren en handelen.

Zo een ongecontroleerde macht zal geen mens of bedrijf bezitten. De goede boodschap is dat wij de Big Tech die macht op dit moment geven, maar wij kunnen de Big Tech die ook weer nemen.

Waarom is digitale onafhankelijkheid belangrijk?

Digitale onafhankelijkheid is belangrijk, omdat ons dagelijks leven steeds meer digitaal wordt. Van het boeken van tickets voor de volgende vakantie, het volgen van het nieuws of het geven van verjaardagswensen. Als we daarbij van maar een paar grote platformen afhankelijk zijn, geven we ongemerkt de controle af. Controle over onze gegevens, onze communicatie en over wat we zien, vertellen en delen.

Dat brengt gevaren met zich mee, voor iedereen. Accounts worden geblokkeerd, inhoud verdwijnt, de reikwijdte wordt begrenst, en dat meestal zonder verklaring. De Big Tech verzamelen onze persoonlijke gegevens, analyseren ze en maken ons tot handelswaar om hun winst te maximaliseren. We passen ons leven aan algoritmen aan, die alleen bedoeld zijn om de winst te maximaliseren of een bepaald denkbeeld te verspreiden, in plaats van vrij te zijn. Dat geeft stress en beperkt onze creativiteit en keuze vrijheid.

Ook voor de samenleving is deze afhankelijkheid een probleem. Als maar een paar bedrijven bepalen welke informatie zichtbaar is, dan kunnen ze meningen, debatten en zelfs democratische processen sturen. De diversiteit gaat daarmee verloren. Afhankelijkheid maakt kwetsbaar: technische storingen, politieke beslissingen en economische belangen kunnen hele sectoren lam leggen.

Digitale onafhankelijkheid betekend daarom: meer zelfbeschikking, meer transparantie, meer herstellingsvermogen en meer verantwoordelijkheid. Het sterkt personen, beschermt de diversiteit van onze samenleving en zorgt ervoor dat de technologie ons dient en niet andersom.

Moet ik nu mijn leven veranderen?

Nee, het gaat bij DID om „ontspannen rebellie“. De kerk wisten het vroeger al, op zondagmorgen hebben de meeste mensen misschien wat tijd over. Daarom stellen wij voor, dat je elke eerste zondag in de maand een beetje tijd neemt voor een overstap.

Begin misschien met een eenvoudige overstap: een andere Browser of een andere zoekmachine. Daarna kun je je een maand lang op de schouder kloppen en je langzaam op de volgende DID verheugen. En als het een keertje niet lukt, dan is dat natuurlijk geen probleem. DID is geen verplichting, maar een plezier. De volgende DID komt zeker!

In jullie overstapgidsen geven julie adviezen: hebben jullie die ook getest?

Wij zijn niet de Keuringsdienst van Waren: daarvoor hebben we helaas niet voldoende capaciteiten. Wij geven je in onze overstapgidsen een makkelijke weg om afscheid te nemen van Big Tech. Deze weg hebben we zorgvuldig onderzocht, maar er zijn ook andere wegen die het zelfde resultaat opleveren. Ons gaat het bij DI.DAY erom om met eenvoudige stappen weg te komen bij de Big Tech bedrijven. Een overzicht naar meer alternatieven vindt je hier.

Wat zijn de criteria voor de keuze van de alternatieven?

Ons gaat het erom dat alternatieven meer bescherming van persoonsgegevens bieden, een eerlijkere omgang met informatie, minder afhankelijk van één enkele aanbieder (Locked-In) en meer keuze vrijheid. Daarnaast zijn er vele criteria die een persoonlijke keuze beïnvloeden kunnen. Wij vinden bijvoorbeeld 'open source' geweldig, ook als niet alle voorstellen daarop baseren. Vanuit ons standpunt kunnen ook andere projecten een alternatief voor Big Tech bieden en daar gaat het ons bij DID om.

Wie beslist uiteindelijk over de overstapgidsen?

Wij hebben vier experten uit verschillende themagebieden gevraagd ons bij de keuze en samenstelling van de overstapgidsen te adviseren. Deze adviescommissie bestaat uit:

  • Jutta Horstmann, Co-CEO van de Horstmann-Gruppe en voormalige directrice van ZenDiS
  • Prof. Dr. Harald Wehnes, woordvoerder van 'Präsidiumsarbeitskreises Digitale Souveränität der Gesellschaft für Informatik'
  • Sascha Foerster, directeur bonn.digital
  • Svea Eckert, Tech-journaliste en Mercator-Fellow voor “Journalismus und KI” aan het 'Leibniz-Institut für Medienforschung (HBI)'

Wij maken onze keuzes in overleg en proberen de overstapgidsen zo duidelijk en praktisch mogelijk te maken.

De boekhandel om de hoek of Thalia: hoe staat het met de grotere Europese bedrijven – goed of eerder niet?

Purisme en dogmatisme zijn niet ons motto: het gaat ons erom alternatieven aan te reiken voor de weinige, bijna monopolistische bedrijven. Onder die alternatieven bevinden zich zowel grote als kleine spelers, met voor- en nadelen. Uiteindelijk moet iedereen zelf beslissen wat het beste bij hem of haar past. Naar onze mening versterkt alles wat de afhankelijkheid van een paar Big-Tech bedrijven vermindert – of het nu groot of klein is – onze samenleving.

Ik heb een veel beter idee dan jullie voor een verandering – wat moet ik doen?

Schrijf ons een Email aan hallo@di.day – hoe meer mensen meedenken en ons project helpen groeien, hoe beter we worden.

En wat is dan de DUT?

De 'Digitale Unabhängigkeitstag' (DUT) is slechts de Duitse naam voor de DID. Enerzijds vinden we dat de Duitse taal genoeg te bieden heeft voor onze ontspannen rebellie. Aan de andere kant zouden we graag zien dat de DUT ook in andere landen de norm wordt. Daarom kiezen we vanaf het begin eerder voor de Engelse “Digital Independence Day”. I #DIDit en #DUTgemacht zijn ook goed.

Wie ondersteunt de DID?

DI.DAY wordt niet door één organisatie alleen georganiseerd: van Wikimedia en het Mastodon-bedrijf tot de Mastodon-server freiburg.social en Robin Wood. Een lijst vindt je hier.

Zijn alle ondersteuners van DID „aan de goede kant“?

Natuurlijk staan we allemaal aan de goede kant, jij ook! Omdat we verbonden zijn door een gemeenschappelijk doel: digitale onafhankelijkheid. Alle genoemde organisaties steunen het DID en zetten zich in voor zijn doelstellingen. Maar eerlijk gezegd: geen van de organisaties heeft alle overstappen al achter de rug (of wel?). Velen van ons zijn zelf bezig om stap voor stap alternatieven in te zetten – bij sommigen gaat het sneller, bij anderen langzamer. En dat is ook prima, zoals gezegd: het gaat niet om purisme, maar om het gemeenschappelijke doel.

Hoe kan mijn organisatie meedoen?

We smeden een zo breed mogelijke alliantie van democratische organisaties, bedrijven en actoren uit het maatschappelijk middenveld, die allemaal op hun eigen manier meedoen aan DI.DAY: hetzij door zelf over te stappen en daarover te berichten op hun eigen kanalen, hetzij door hun gemeenschappen op te roepen om over te stappen en daarbij ondersteuning te bieden. De kring van initiatiefnemers is nu compleet, maar neem gerust contact met ons op als je nog vragen hebt: hallo@di.day.

Zijn er ook initiatieven in Nederland?

Ja, er zijn ook initiatieven in Nederland voor meer digitale vrijheid.