Houdoe ChatGPT - chatbotalternatieven

30 min Makkelijk

Een gestileerd groen oog dat verwijst naar de film 'the Matrix' en het oog van de HAL computer uit '2001: A Space Odyssey'.

In deze keuken gelden belangrijke regels: twee Europese verordeningen – de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Europese AI-verordening (EU AI Act) – fungeren als je digitale schild. Ze waarborgen dat AI-chatbots en -systemen die in Europa actief zijn, op een transparante en (relatief) veilige manier met je gegevens omgaan. Dit staat in schril contrast met veel grootschalige Amerikaanse modellen, die vaak als een 'black box' functioneren. Amerikaanse diensten zoals ChatGPT, Microsoft Copilot en Google Gemini slaan chats standaard op servers in de Verenigde Staten op en gebruiken die gegevens bovendien vaak om hun AI-modellen te trainen. Volgens de AVG is dit problematisch, aangezien er geen toereikende juridische basis is voor het doorgeven van dergelijke gegevens aan de VS.

Mocht dit niet goed voelen en wil je meer keuzevrijheid, dan is dit recept voor jou bedoeld. Europese alternatieven en lokaal gehoste oplossingen bieden een omgeving waarin jij zelf invloed hebt op de geldende regels.

Alternatieve bereidingswijzen

In onze overstapgidsen laten we je een eenvoudige manier zien om afscheid te nemen van Big Tech, maar er zijn ook andere manieren. Om het je gemakkelijk te maken, hebben we ons echter op één manier en een beperkt aantal mogelijkheden gericht – zonder daarmee te willen zeggen dat andere mogelijkheden slechter zouden zijn. Over de criteria voor ‘goed’, ‘minder goed’ en ‘slecht’ valt natuurlijk te discussiëren: bij DI.DAY gaat het ons om eenvoudige manieren om afscheid te nemen van Big Tech. Bij onze beslissingen laten we ons adviseren door onze adviesraad.

Op de volgende pagina vind je een overzicht van de alternatieven:

Big Tech alternatieven

Ingrediënten

1 opscheplepel basishouding

Heb je voor jouw vraag of probleem echt een chatbot nodig, die overduidelijk meer energie vreet dan (ons recept voor zoekopdrachten) of een artikel van Wikipedia?

1 eetlepel inzicht

Veel chatbots – waaronder die in Europa (en enkele op onze lijst) – bestaan uitsluitend doordat de auteursrechten van auteurs, kunstenaars en, uiteindelijk, alle internetgebruikers tijdens hun trainingsfase ernstig zijn geschonden.

1 theelepel afweging

Wil je toch graag een chatbot gebruiken – misschien omdat dit de beste manier is om je probleem op te lossen?

1 vleugje ontdekkingsgeest en 1 snufje nieuwsgierigheid

naar nieuwe chatbots

Bereidingswijze

Proberen maar…

Je hoeft niets te installeren. Klik simpelweg op de link wanneer je de volgende keer onderzoek doet of een tekst opstelt, en probeer een van deze Europese chatbots uit:

Mistral AI Vibe

Het is afkomstig uit Frankrijk en voelt bijna aan als ChatGPT. Het verschil? De gegevensverwerking voldoet aan de Europese normen. Het is een goede manier om een beeld te krijgen van “AI van Europese makelij”. Voor zover wij weten, is er echter ook bij de training van Mistral inbreuk gemaakt op het auteursrecht.

Ecosia AI Chat

maakt momenteel gebruik van een model van Mistral. Ecosia is gevestigd in Berlijn en valt daarom onder de Europese normen voor gegevensbescherming (AVG). Volgens het bedrijf voedt het meer hernieuwbare energie in het elektriciteitsnet dan de zoekactiviteiten verbruiken.

Lumo

Van de makers van Proton (zie ook de recepten voor E-Mail und Cloud) uit Zwitserland. Het bedrijf omschrijft zichzelf als een “privacygericht alternatief voor ChatGPT” met alle bekende AI-functies. Het bedrijf garandeert dat gebruikersgegevens niet worden gelezen of opgeslagen en niet worden gebruikt voor AI-training of reclame. Het heeft echter kritiek gekregen omdat veel details over het model niet openbaar zijn gemaakt, (onder andere hier).

Apertus

is een onafhankelijk, open-source taalmodel dat is ontwikkeld door een team waaronder onderzoekers uit Zwitserland. Het is gratis beschikbaar via het platform Public AI kna een registratieprocedure (waarvoor helaas gebruik moet worden gemaakt van een dienst zoals Google). Apertus draait op servers van Amazon die in Zwitserland staan – een opzet die door de makers wordt omschreven als “vergelijkbaar met het draaien van het hele systeem op een computer in onze eigen kelder.”

DeepL

Het is een uitstekende optie als je hulp nodig hebt bij het opstellen of vertalen van teksten. DeepL voert niet alleen correcties door, maar biedt ook suggesties om je schrijfstijl te verbeteren – en dat allemaal vanuit het hoofdkantoor in Keulen. Dit betekent dat de Europese regels voor gegevensbescherming van toepassing zijn, al is het goed om te weten dat de AI op servers van Amazon. draait. Bovendien worden de teksten die je invoert in de gratis versie gebruikt om de AI verder te trainen.

DeutschlandGPT

Het maakt gebruik van in de VS ontwikkelde AI-modellen (zoals Claude) – en is daarmee onderworpen aan de regels die door 'Big Tech'-bedrijven zijn opgesteld – maar verwerkt je zoekopdrachten op een meer privacyvriendelijke wijze, grotendeels op servers die in Duitsland staan (en die voor het merendeel door Telekom worden beheerd). Er wordt zelfs beweerd dat dit uitsluitend met groene energie gebeurt.

Nagerecht

Zie het als een “AI-kampeerkeuken” voor onderweg: alles wat je nodig hebt, heb je bij de hand, en de AI draait volledig op je eigen computer. Er is geen internetverbinding nodig, er worden geen gegevens naar derden verstuurd – en het energieverbruik ligt aanzienlijk lager.

Download LM Studio of Ollama. Dit zijn gratis open source programma's die fungeren als een “app-store” voor AI-modellen.
Kies een model: zoek een compact en efficiënt model, zoals Mistral-7B en download het. Dit werkt als een keukenmachine, zelfs op doorsnee laptops. Ook bij HuggingFace vind je nog meer modellen.
De eerste test: verbreek de internetverbinding en stel de chatbot een vraag. Het is een magisch moment wanneer je eigen computer plotseling begint te “denken”, zonder enige verbinding met de buitenwereld.

Eet smakelijk! Je hebt een enorme stap gezet op weg naar meer digitale onafhankelijkheid.

And once you #DIDit – deel deze overstapgids en inspireer anderen om hun digitale privacy zelf in handen te nemen!

Garnering

Een vrij toegankelijk portaal wordt aangeboden door het Gesellschaft für wissenschaftliche Datenverarbeitung (GWDG). Dit is primair ontworpen voor de academische en wetenschappelijke gemeenschap. Via dit portaal hebben gebruikers toegang tot diverse chatbots, waarvan de meeste binnen Duitsland worden beheerd. Voor toegang is een (gratis) registratie bij de “Academic Cloud” vereist.

De Duitse, op het onderwijs gerichte chatbot Telli slaat chatgeschiedenissen lokaal op servers binnen de EU op, terwijl er gebruik wordt gemaakt van (betaalde) AI-modellen uit de VS. Verzoeken worden versleuteld en de resultaten zijn uitsluitend inzichtelijk voor de individuele gebruikers; zelfs schoolbesturen hebben geen toegang. De registratie verloopt via een gepseudonimiseerd proces, zodat gegevens niet naar specifieke personen kunnen worden herleid. Een vergelijkbare chatbot voor Nederlandse scholen is te vinden op Schoolhub. Er is een gratis versie beschikbaar, maar die is erg beperkt. Ook is het moeilijk om in te loggen met eigen inloggegevens (zonder Google- of Microsoftaccount).

Vindingrijke programmeurs werken aan een “grassroots” AI-project genaamd OffGPT – en zoeken momenteel naar verdere ondersteuning voor hun organisatie.

Bedrijven kunnen via het cloudplatform van IONOS eveneens toegang krijgen tot grotere open source AI-modellen.

Handleidingen voor het gebruik van “Vibe” (en aanverwante tools) zijn beschikbaar via diverse bronnen, waaronder: een Vibe-Videocrusus, eine kritische analyse van Mistral, een overzicht van andere beschikbare chatbots und AI-crusus in een boek - allemaal in het Duits.

Andere overstapgidsen bekijken

De website van DI.DAY wordt gefinancierd door jouw donaties

Nu doneren