Wachtwoorden bij de hand

30 min Matig

Een gedekte tafel met drie pannen. Op de pan staat een sleutelgat symbool en hij is gevuld met een goudkleurige soep. Ernaast liggen servetten met een sleutel symbool.

Dit gaat over de meest geheime ingrediënten in menig digitaal recept: je wachtwoorden! In plaats van je meest gevoelige digitale sleutels toe te vertrouwen aan grote techplatforms – of, erger nog, aan de onbeveiligde uithoeken van het wereldwijde web – kun je de volledige controle weer in eigen handen nemen. Dit geeft je ware digitale soevereiniteit, compromisloze gegevensbescherming en het heerlijke gevoel volledig onafhankelijk te zijn.

Alternatieve bereidingswijzen

In onze overstapgidsen laten we je een eenvoudige manier zien om afscheid te nemen van Big Tech, maar er zijn ook andere manieren. Om het je gemakkelijk te maken, hebben we ons echter op één manier en een beperkt aantal mogelijkheden gericht – zonder daarmee te willen zeggen dat andere mogelijkheden slechter zouden zijn. Over de criteria voor ‘goed’, ‘minder goed’ en ‘slecht’ valt natuurlijk te discussiëren: bij DI.DAY gaat het ons om eenvoudige manieren om afscheid te nemen van Big Tech. Bij onze beslissingen laten we ons adviseren door onze adviesraad.

Op de volgende pagina vind je een overzicht van de alternatieven:

Big Tech alternatieven

Ingrediënten

Jouw wachtwoorden…

… waar die dan ook opgeslagen zijn.

Jouw telefoon…

… al kun je ook met je pc of laptop beginnen.

Een nieuw thuis voor je wachtwoorden…

… uit de onderstaande lijst.

Bereidingswijze

1 Waarom je je wachtwoorden beter niet in je browuser opslaat

Het is erg verleidelijk: browsers zoals Chrome, Safari, Firefox of Edge bieden vaak aan om je wachtwoorden met één klik direct in de browser op te slaan. Maar wees voorzichtig met dit handige gemak! Ten eerste binden browsers je vaak aan hun eigen, gesloten ecosysteem. Ten tweede zijn wachtwoorden die op deze manier worden opgeslagen vaak veel eenvoudiger te achterhalen – bijvoorbeeld door kwaadaardige software of wanneer iemand ongeautoriseerde toegang krijgt tot je apparaat. En ten derde is er geen enkele reden waarom ontwikkelaars van browsers zouden moeten weten bij welke diensten jij een account hebt. Een gespecialiseerde, zelfstandige wachtwoordbeheerder is veiliger, platformonafhankelijk en respecteert je privacy.

2 De app kiezen en activeren

Pak je smartphone, download de app van je keuze uit de appwinkel (zie hieronder) en open deze. Of ga op een desktopcomputer naar de website van de wachtwoordbeheerder.

De KeePass-familie

Een lokaal ingrediënt - KeePassDX voor Android en KeePassium voor iOS – voor de desktop heb je KeePassXC (zie de KeePass website voor Windows, MacOS en Linux.

Voordeel: 100% open source, kosteloos en zonder enige verplichting om de cloud te gebruiken. Je wachtwoorden blijven uitsluitend in jouw bezit, opgeslagen als een versleuteld bestand op je mobiele telefoon. Maximale autonomie!

Nadeel: Standaard wordt het in eerste instantie alleen op je smartphone opgeslagen. Voor automatische synchronisatie met je computer is wat eigen initiatief vereist (hoe dat werkt, lees je hieronder bij Topping!).

Proton Pass (Zwitserland)

Een handig cloudalternatief met strikte Zwitserse gegevensbescherming, volledig open source, voorzien van moderne apps voor iOS en Android, evenals cloudsynchronisatie voor desktop. Je gegevens worden echter opgeslagen op de servers van de aanbieder – niet op die van jezelf – al zijn ze wel versleuteld met een hoog beveiligingsniveau.

De volgende aanbieders slaan je wachtwoorden op handige wijze voor je op in hun cloud. Het voordeel: je hebt vanaf meerdere apparaten toegang tot je wachtwoorden. Het nadeel: ze zijn gevoeliger voor aanvallen van hackers. Bovendien is hun software niet open source.

Sticky Password (Tsjechië)

Europese aanbieder. Een uitstekende extra functie: hiermee kun je je mobiele telefoon en pc volledig via je eigen wifi-thuisnetwerk synchroniseren – de cloud is daarvoor niet nodig! De software is echter niet open-source (het is propriëtaire software).

1Password (Canada)

Technisch geavanceerd, met goede mobiele apps en een praktische opzet voor het delen binnen het gezin. Het vereist echter het gebruik van de cloud, is niet open source en is gevestigd buiten de EU (in Canada). Bij 1Password kunnen gebruikers zelf kiezen in welke regio hun gegevens worden opgeslagen (Europa, de VS of Canada).

Dashlane (Frankrijk / USA)

Het van oorsprong Franse bedrijf heeft inmiddels ook een vestiging in de VS. Volgens de onderneming worden gegevens van EU-gebruikers opgeslagen op servers binnen de EU, in overeenstemming met de EU-wetgeving. Dashlane biedt een gebruiksvriendelijke mobiele ervaring. Het werkt echter uitsluitend via een cloudgebaseerd model en is niet open source; de broncode is propriëtair (eigendom van het bedrijf).

Goed om te weten: we noemen Bitwarden hier slechts terloops, hoewel veel mensen de dienst waarderen vanwege de versleuteling. Het hoofdkantoor (en de belangrijkste infrastructuur) bevindt zich in de VS; vanuit het perspectief van digitale soevereiniteit is het daarom voor ons geen ideale keuze. Je kunt Bitwarden echter ook zelf hosten - zie Topping.

Wij raden LastPass af, vanwege het hoofdkantoor in de VS en het feit dat wachtwoorden worden opgeslagen in een Amerikaanse cloud. Voor zover wij weten is NordPass vanuit Litouwen actief, terwijl het hoofdkantoor in Panama is gevestigd – een bedrijfsstructuur die voor gebruikers op zijn minst niet erg transparant is.

3 De sleutel tot het digitale leven

Maak een sterk en lang hoofdwachtwoord aan – bij voorkeur een 'wachtzin' die uit meerdere woorden bestaat – dat je gemakkelijk kunt onthouden (en dat je bovendien op papier kunt noteren en op een veilige plek kunt bewaren waar alleen jij toegang toe hebt). Vanaf dat moment fungeert dit als de hoofdsleutel tot jouw digitale leven!

4 De verhuizing voorbereiden

Aangezien het exporteren van gegevens uit verouderde systemen vaak soepeler verloopt op een computer, kun je je bestaande wachtwoorden vanuit je browser of vorige wachtwoordbeheerder exporteren als een CSV-bestand. De betreffende opties vind je meestal onder 'Account' of 'Instellingen' – of, in het geval van een browser, onder 'Beveiliging'. Importeer dit bestand vervolgens in je nieuwe wachtwoordbeheerder (dit kan rechtstreeks op je desktop of via de importfunctie op je mobiele apparaat). Verwijder daarna direct en op veilige wijze het CSV-bestand; dit bevat namelijk je wachtwoorden in leesbare tekst!

Nagerecht

Schakel tweefactorauthenticatie (2FA) in voor je belangrijke accounts (zoals e-mail of sociale media). Je nieuwe app kan deze tijdsafhankelijke eenmalige wachtwoorden (TOTP's) doorgaans rechtstreeks op je smartphone genereren en ze via automatisch invullen aanbieden wanneer je inlogt. Hiermee verdubbel je direct je bescherming!

Eet smakelijk! Je hebt een enorme stap gezet op weg naar meer digitale onafhankelijkheid.

And once you #DIDit – deel deze overstapgids en inspireer anderen om hun digitale privacy zelf in handen te nemen!

Garnering

Voor wie volledige soevereiniteit nastreeft, is het belangrijkste advies: “Beheer KeePass in eigen beheer!” Door te kiezen voor de lokale vrijheid van KeePassDX of KeePassium kun je je wachtwoorden synchroniseren over al je apparaten – zonder afhankelijk te zijn van een cloud van derden. Sla je versleutelde databasebestand (.kdbx) eenvoudig op in je eigen Nextcloud-omgeving of gebruik de uitstekende open-source-tool Syncthing. Syncthing spiegelt het bestand op een gedecentraliseerde en volledig onafhankelijke wijze – rechtstreeks van je telefoon naar je pc of Mac – volledig versleuteld en zonder tussenstations.

Je kunt ook de wachtwoordkluis van Bitwarden in eigen beheer draaien met behulp van Vaultwarden zelf hosten. De codebase van Bitwarden is open-source en ondergaat jaarlijks beveiligingsaudits.

Nextcloud biedt met hun Passwort-Manager een eigen tool voor het beheren van je digitale sleutels.

Je “noodvoorraad”: veilige back-ups! Als je zelf de eigenaar bent van je gegevens, ben je ook verantwoordelijk voor het veilig bewaren ervan. Maak regelmatig een back-up van je wachtwoorddatabase of herstelsleutels op een externe USB-stick of harde schijf. Zo ben je goed beschermd – zelfs als je smartphone onverhoopt in het water belandt.

Andere overstapgidsen bekijken

De website van DI.DAY wordt gefinancierd door jouw donaties

Nu doneren