Online-Shopping zonder Amazon, Temu & co.

10 min Zeer makkelijk

Zeven grote punten van een pizza; de achtste ontbreekt. De punten vertegenwoordigen verschillende segmenten van de online detailhandel. Met de klok mee, beginnend bij de 12-uurpositie, zien we: fietsen (gemaakt van uien op tomatensaus), elektronica (stukjes kaas), boeken (stukjes groente), kleding (worst), schoeisel (champignons), meubels (kaasachtige elementen) en reizen (wolkjes en vliegtuigjes).

Het is tijd om de regie over onze eigen consumptie in handen te nemen! Wanneer we winkelen bij wereldwijde monopolies en fast-fashionplatforms – zoals het Amerikaanse Amazon, of het Chinese Temu en Shein – raken we verstrikt in gesloten, door algoritmen aangestuurde systemen. Deze platforms zijn zo ontworpen dat ze aanzetten tot impulsaankopen (‘dopamine-shoppen’) en ze maken gebruik van toeleveringsketens die vaak hun medewerkers uitbuiten en schadelijk voor het klimaat – en dat terwijl onze persoonlijke gegevens naar de VS of China worden verstuurd. Ben je op zoek naar een veiligere, meer lokale manier om online te winkelen? Dan is dit recept precies wat je nodig hebt.

Alternatieve bereidingswijzen

In onze overstapgidsen laten we je een eenvoudige manier zien om afscheid te nemen van Big Tech, maar er zijn ook andere manieren. Om het je gemakkelijk te maken, hebben we ons echter op één manier en een beperkt aantal mogelijkheden gericht – zonder daarmee te willen zeggen dat andere mogelijkheden slechter zouden zijn. Over de criteria voor ‘goed’, ‘minder goed’ en ‘slecht’ valt natuurlijk te discussiëren: bij DI.DAY gaat het ons om eenvoudige manieren om afscheid te nemen van Big Tech. Bij onze beslissingen laten we ons adviseren door onze adviesraad.

Op de volgende pagina vind je een overzicht van de alternatieven:

Big Tech alternatieven

Ingrediënten

1 vleugje ontdekkingsgeest…

… voor diversiteit, voorbij de saaie eenvormigheid.

1 Beslissing

Zou je ook bij de winkel om de hoek kunnen kopen en meteen even een gezellig praatje kunnen maken?

Nog 1 beslissing

Zou je kapotte apparaat gerepareerd kunnen worden – bijvoorbeeld in een van de vele repair-cafés van kringloopwinkels of een evenement van de reparatiecoalitie)?

1 bladwijzer

naar de Duitse Fake-Shop-Finder der Verbraucherzentrale of de Nederlandse lijst met nepshops (je digitale bescherming, zie Topping).

Bereidingswijze

Het doel van Digital Independence Day (DI.DAY) is om onze afhankelijkheid van grote Amerikaanse of Chinese bedrijven te verkleinen. In de detailhandel domineren ondernemingen zoals Amazon, Temu en Shein vele markten; wij willen je daarom laten kennismaken met online winkels die buiten deze monopolies vallen.

Uiteraard zijn er veel meer winkels dan de exemplaren die wij aanbevelen. Bovendien kun je jezelf altijd een fundamentelere vraag stellen: moet een aankoop eigenlijk wel online worden gedaan? Of, nog diepgaander: is die nieuwe kookpan überhaupt wel nodig? DI.DAY lost (helaas) niet alle wereldproblemen op, maar met dit “recept” (net als alle andere) ligt onze focus op het ontworstelen aan de monopolies van 'Big Tech'.

1 Product zoeken

Voordat je automatisch de website (of app) van Amazon opent, kun je proberen een onafhankelijke vergelijkingssite te gebruiken. Een Europees prijsvergelijkingsplatform zoals Idealo.de (idealo.nl is alleen nog maar voor vliegtickets) is een uitstekend startpunt (een ander vergelijkinsportalen zijn Kieskeurig, beslist.nl, en Pricewise. Er zijn nog andere die delen van de markt bedienen zoals autovergelijkingssites, verzekeringsvergelijkingssites en energievergelijkingssites.

Een waarschuwing vooraf: ook hier kunnen algoritmen de resultaten beïnvloeden – bijvoorbeeld op basis van de commissie die een vergelijkingsplatform ontvangt van een webwinkel. Blijf dus alert en vergelijk kritisch.

Zoek naar het product dat je wilt kopen. Het zal je wellicht verbazen hoeveel onafhankelijke Duitse en Europese webwinkels hetzelfde product aanbieden – vaak tegen een betere prijs of onder gunstigere voorwaarden. Door dit te doen, omzeil je monopolies en steun je direct een meer open en competitieve markt.

2 Winkel kiezen

Zeg vaarwel tegen de allesomvattende “giganten” en kies in plaats daarvan voor sterke Europese marktplaatsen. Veel Europese aanbieders bieden een breed assortiment, uitstekende klantenservice en relatief goede standaarden voor gegevensbescherming, denk bijvoorbeeld aan Galaxus of Kaufland. Ook Zalando en AboutYou komen uit Duitsland. Uiteraard zijn er ook Nederlandse aanbieders zoals Bol, Wehkamp en, zoals gezegd, nog vele andere.

Voor een marktplaats met een gevarieerd aanbod van onafhankelijke Duitse verkopers kun je een kijkje nemen op lmaa.space.

Voor boeken hebben we een eigen recept geschreven.

Alle duurzame kleding vind je via Project Cece en bij ShopLikeYouGiveADamn in Nederland of Avocadostore in Duitsland.

Regionaal geproduceerd voedsel kun je via Totaal vers online bestellen.

3 Circulaire economie in plaats van wegwerpcultuur

Steun de lokale circulaire economie door te winkelen op Marktplaats: kijk, voordat je nieuwe spullen uit het buitenland laat overkomen, eerst eens of je tweedehands artikelen in je eigen buurt kunt vinden! Dat bespaart grondstoffen, is vriendelijk voor je portemonnee en brengt mensen met elkaar in contact.

Je kunt ook zelfgeorganiseerde digitale rommelmarkten vinden binnen de Fediverse (zie ons recept voor de fediverse-dienst Mastodon). een overzicht van rommelmarkten wijst je de weg naar diverse platforms voor tweedehands spullen, al is de enige in Nederland nogal klein.

Boekenbalie verkoopt tweedehands boeken, cd's en lp's. Je kunt je eigen gelezen boeken verkopen via je eigen boekwinkeltje.

Used Products: Als het op technologie aankomt, is 'refurbished' het nieuwe 'nieuw'! Bij de Used Porducts kun je gereviseerde digitale apparaten kopen en lever je een krachtige bijdrage aan het tegengaan van elektronisch afval.

Nagerecht

Verwijder de apps van monopolistische bedrijven van je smartphone (als het echt niet anders kan, kun je nog altijd via je browser bestellen – zo blijven tenminste meer van je persoonlijke gegevens bij jou). Wanneer deze apps niet langer met één tik binnen handbereik zijn, krijgen alternatieven eindelijk een reële kans. Waarom zou je niet eens een week lang proberen hoe het is om te winkelen zonder Amazon en soortgelijke partijen? En als dat bevalt, kun je net zo goed je Prime-abonnement opzeggen; aangezien je voortaan bij diverse andere winkels zult kopen, heb je dat abonnement immers niet meer nodig.

Eet smakelijk! Je hebt een enorme stap gezet op weg naar meer digitale onafhankelijkheid.

And once you #DIDit – deel deze overstapgids en inspireer anderen om hun digitale privacy zelf in handen te nemen!

Garnering

Het vangnet, onafhankelijk en veilig: wanneer je via welke weg dan ook een nieuwe webshop ontdekt, check het eerst op veiligheid en echtheid bij lijst met nepshops. Is de shop echt en veilig, en blijkt het een (bezoek)adres in Europa te hebben? Dan kun je hier veilig en Europees winkelen. Los van de internationale tech-reuzen.

Andere overstapgidsen bekijken

De website van DI.DAY wordt gefinancierd door jouw donaties

Nu doneren